Havalar soğuyunca içtiğimiz kahvenin içeriği de değişiyor. Tarçın, muskat, karanfil, zencefil ve yenibahar gibi sıcak baharatların öne çıktığı “balkabaklı latte” özellikle son yıllarda kahve dünyasında dikkat çeken bir tat haline geldi. Kimi için mevsimin vazgeçilmezi, kimi için ise fazla iddialı. Bu içecek tam da bu yüzden konuşuluyor: Ya çok seviliyor ya da mesafeli yaklaşılıyor.
Aslında adından dolayı balkabaklı bir içeceği çağrıştırsa da, bu aromanın merkezinde çoğu zaman balkabağı değil, sonbahar ve kış aylarıyla özdeşleşmiş baharatlar yer alıyor. Tarçın ve muskat gibi baharatların tatlı tariflerinde kullanımı Avrupa’da yüzyıllar öncesine dayanıyor. Özellikle havaların soğuduğu dönemlerde, kekler, çörekler ve tatlılar bu baharatlarla lezzetlendiriliyordu. Zamanla bu aromalar, serin havalar ve yılın daha yavaş aktığı dönemlerle özdeşleşti.
Bugün ise aynı baharatlar kahveyle buluşarak yeni bir alışkanlığa dönüşüyor. Avrupa’nın köklü kahve kültürüne sahip şehirlerinde bu tat hâlâ tartışmalı. Geleneksel espresso ve filtre kahve anlayışını benimseyenler, aromalı kahveleri geçici bir trend olarak görürken; daha yenilikçi yaklaşan kahve mekânları, bu lezzeti kendi yorumlarıyla menülerine ekliyor. Şeker oranını azaltan, baharat dengesini daha dengeli tutan ve yerel damak tadına uyarlanan tarifler, bu içeceği daha kabul edilebilir kılıyor.
Türkiye’de ise baharatla olan tarihsel bağ, bu aromaya farklı bir kapı aralıyor. Tarçınlı süt, salep ya da zencefilli içecekler zaten mutfağımızda uzun zamandır var. Bu nedenle balkabağı aromalı kahveler, doğru dengede hazırlandığında yabancı hissettirmiyor. Özellikle evde yapılan versiyonlarda, ilave şeker miktarını kontrol etmek ve süt tercihini hafifletmek mümkün. Böylece içecek, tatlı bir kaçamak olmaktan çıkıp kış aylarının sıcak ritüeline dönüşebiliyor.
Beslenme açısından bakıldığında, bu tarz içeceklerin ana belirleyicisi porsiyon ve içerik. Baharatlar tek başına değerlendirildiğinde, sıcaklık hissi veren aromalarıyla keyif unsuru yaratıyor. Ancak yüksek şeker ve şuruplarla hazırlandığında, günlük kalori dengesini bozabiliyor. Daha sade tarifler, hem damak tadını yormuyor hem de mevsim geçişlerinde küçük bir keyif molası sunuyor.
Sonuç olarak balkabağı aromalı kahveler, küresel bir trend olmanın ötesinde, kış aylarının ruhunu fincana taşıyan bir deneyim. Sevseniz de mesafeli dursanız da, bu içecek bize şunu hatırlatıyor: Mevsimler değişirken alışkanlıklarımız da dönüşüyor. Önemli olan, bu dönüşümü kendi yaşam ritmimize uyarlayabilmek.
