Yeni bir araştırma, elma ve böğürtlen gibi meyvelerin yaş ilerledikçe ortaya çıkan “kırılganlık” (frailty) riskini azaltabileceğini gösteriyor. Bu meyvelerde bulunan flavonol isimli besin bileşiği, 65 yaş üstü nüfusun yüzde 10-15’inde görülen bu duruma karşı koruyucu etki gösterebiliyor.
Bu hikâyenin yıldızı ise kuersetin. Acımsı tada sahip olan bu flavonol; elma, siyah çay, soğan, lahana, tohumlar, tahıllar ve birçok besin takviyesinde doğal olarak bulunuyor. Kuersetin, Harvard Üniversitesi’ne bağlı yapılan çalışmada, “frailty” için önerilen “protein ağırlıklı beslenme” yaklaşımına farklı bir bakış getiriyor. Çünkü kırılganlık, düşme ve kırıklardan hastaneye yatışa, engellilikten ölüm riskine kadar geniş bir yelpazede olumsuz sonuçlara yol açabiliyor.
Araştırmanın bulguları özetle şöyle:
“Günlük flavonol alımı 10 mg arttığında, kırılganlık riskinde yüzde 20 azalma görülüyor. Orta boy bir elma yaklaşık 10 mg flavonol içeriyor. Belki de eskilerin ‘Günde bir elma doktoru uzak tutar’ sözü haklı olabilir.”
Burada önemli bir ayrım da var: Toplam flavonoid alımı ile kırılganlık arasında anlamlı bir ilişki görülmezken, flavonoidlerin alt grubu olan flavonoller net bir koruyucu etkiyle öne çıkıyor. Bu alt gruplar içinde kuersetin, en güçlü ilişkiyi gösteren bileşik.
Kırılganlık Sadece Yaşlıların Sorunu Değil
Kırılganlık genellikle ileri yaşla ilişkilendirilse de, tablo düşündüğümüzden çok daha erken başlayabiliyor. Avustralya’daki Flinders Üniversitesi, 40’lı yaşlarda bile “pre-frailty” (kırılganlık öncesi dönem) denilen ön evrenin görülebildiğini ortaya koyuyor.
Veriler çarpıcı:
- 40–49 yaş arası bireylerin %45’i pre-frailty gösteriyor.
- Bu oran, 70–75 yaş aralığıyla neredeyse aynı.
Üniversiteden uzmanlar durumu şöyle özetliyor: “Kırılganlık 70’lerde veya 80’lerde başlamak zorunda değil. Yaş tek başına belirleyici değil. Sağlıklı yaşlanma için destekleyici yaşam alışkanlıkları, en az 40’lı yaşlarda başlamalı.”
Pre-frailty neye benziyor?
Aşağıdaki işaretler sinyal kabul ediliyor:
- Dengesizlik
• bacak kaslarında zayıflık
• gövde stabilitesinde azalma
• ayak tabanında duyusal azalma
• düşük vücut ağırlığı
• yetersiz beslenme
Günlük flavonol alımı (örn. elma, böğürtlen, siyah çay, üzüm, kakao vb.) yaşlılıkta kırılganlık riskini azaltabiliyor. Bu etki özellikle kuersetin üzerinden ortaya çıkıyor. Kırılganlık düşündüğümüzden erken başlayabiliyor; 40’lı yaşlar kritik.
Araştırma, American Journal of Clinical Nutrition dergisinde yayımlandı.
Kaynak: https://studyfinds.org/
