Menopoz dönemi genellikle sıcak basması, gece terlemesi gibi etkilerle anılsa da hormonal değişikliklerin etkileri daha derin olabilir ve günlük yaşamı etkileyebilir. Menopozun neden olduğu bilişsel değişiklikler, hatırlama ve konsantre olma zorluğu içerebilir ve bu da hayal kırıklığı, kaygı ve depresif duygulara yol açabilir. Peki ne kadar endişelenmeliyiz? Yeni yapılan bir araştırma sonuçları ilginizi çekebilir.
Porto Riko’dan bir araştırma ekibi, menopozun beyni nasıl yeniden şekillendirebileceğine dair bulguları derlemek için bir literatür taraması gerçekleştirdi. Menopoz sırasında meydana gelen nöroanatomik değişiklikleri daha iyi anlamak için 2020 ile 2025 yılları arasında yayınlanan çalışmaları incelediler. Araştırmacılar, menopoz geçişi sırasında sıklıkla görülen ruh hali ve genel sağlık değişikliklerini açıklamaya yardımcı olabilecek tutarlı modeller belirledi.
Menopoz sırasında gri madde hacminde azalma
Menopoz geçişinin, özellikle bir kadının hayatının on yılı veya daha uzun bir süre boyunca yaratabileceği etkiyi göz önünde bulunduran yeni incelemenin araştırmacıları, menopoz ve beyin yapısı değişiklikleri arasında ne gibi bağlantılar bulabileceklerini görmek için mevcut çalışmaları incelemek istediler.
Bunu yapmak için, son beş yıl içinde yayınlanan çeşitli veritabanlarında menopozla ilgili çalışmaları araştırdılar. En son araştırmalara odaklandılar ve incelemelerine yalnızca hakemli çalışmaları dahil ettiler.
Çalışmaları inceledikten sonra, araştırmacılar menopoz ve beyin yapısı arasında buldukları bağlantıları derlediler. İncelemede dikkat çeken bir örüntü, beyindeki gri madde hacminin azalmasıydı. Gri madde, günlük işlevler açısından önemlidir ve gri maddenin azalması, bilişsel gerilemeyle ilişkilidir.
Bu endişe verici gelse de, araştırmacılar bazı çalışmaların, menopoz sonrası dönemde gri madde hacminin kısmen geri kazanılabileceğini gösterdiğini söyledi. Bu, beynin zamanla kendini uyarlayabileceğini ve yeniden düzenleyebileceğini gösterir.
Araştırma ekibi ayrıca menopoz ve beyaz madde hiperintensiteleri ile ilgili bulgularda bir örüntü fark etti. Beyaz madde hiperintensiteleri, MRI taramalarında parlak alanlar olarak görünür ve beynin iletişim yollarındaki stresi veya hasarı yansıtabilir.
Bu lekeler günlük düşünme, hafıza ve ruh halini etkileyebilir ve zamanla belirli nörolojik durumlara karşı artan bir hassasiyetin işareti olabilir. Hiperintensiteler, erken menopoz geçiren ve sık sık vazomotor semptomları (sıcak basması ve gece terlemesi olarak da bilinir) olan kadınlarda daha belirgindi.
Genel olarak, bulgular menopozun beyin yapısında ölçülebilir değişikliklere yol açabileceğini ve bunun da hafıza, düşünme ve ruh hali üzerinde etkisi olabileceğini göstermektedir.
Kadınlar uzun vadeli beyin etkileri konusunda endişelenmeli mi?
Uzmanlar menopoz ve gri madde hacmi kaybı arasında bulunan bazı bağlantılar konusunda aşırı endişelenmemek gerektiği konusunda uyarıda bulunuyorlar.
“Menopozun bazı yapısal beyin değişiklikleriyle ilişkili olduğunu bilmemize rağmen, bu yapısal değişikliklerin işlevsel değişikliklere veya bilişsel gerilemeye neden olup olmadığını net olarak bilmiyoruz” diyorlar.
Menopoz geçiş döneminde unutkanlık veya konsantrasyon sorunu yaşayan kadınların bunun daha ciddi bir sorunun işareti olup olmadığına çok da takılmamak gerektiğini özellikle vurguluyorlar. “Aslında, menopoz geçiş döneminde görülen ‘beyin sisi’ semptomlarının daha sonra demans riskiyle ilişkili olduğuna dair hiçbir kanıt yok, bu da güven verici ve bu konuda mutlaka daha fazla araştırma yapılmalı” diye ekliyorlar.
Menopoz: Belirtileri nelerdir?
Menopoz, bir kişinin bir yıl boyunca adet görmemesi durumunda ortaya çıkar. Bu durum, yumurtalıkların östrojen ve progesteron üretimini büyük ölçüde durdurduğunun bir işaretidir.
Menopoza giden süre, perimenopoz veya menopoz geçişi olarak adlandırılır ve on yıl veya daha uzun sürebilir. Menopozun ortalama yaşı 51 ila 52’dir.
Ancak, bazı kişiler menopoz dönemine daha erken girebilir ve belirli kanser türleri için tedavi gören veya yumurtalıkları alınan kişiler perimenopoz döneminden geçmeden tıbbi menopoz dönemine girerler.
Bu dönemde, kişiler hormon seviyelerindeki değişikliklerin sonucu olarak fiziksel ve duygusal değişiklikler yaşarlar. Menopoz belirtilerinin şiddeti hafif düzeyden daha rahatsız edici düzeye kadar değişebilir.
Yaygın belirtiler:
- Sıcak basması
- Gece terlemesi
- Düzensiz veya atlanan adet dönemleri (tamamen durmadan önce)
- Ruh hali değişimleri
- Yorgunluk ve düşük enerji
Kişilerin bildirdiği bir başka belirti de beyin sislenmesi veya bilişsel zorluklardır. Bu bilişsel değişiklikler, hatırlama ve konsantre olma zorluğunu içerebilir ve bu da hayal kırıklığı, kaygı ve depresif duygulara yol açabilir.
Menopozun neden olduğu semptomları tedavi etmenin bazı yolları vardır. Doktorlar, sıcak basması, gece terlemesi ve vajinal kuruluk için bir miktar rahatlama sağlayabilen hormon tedavisi reçete edebilir.
Kaynak: Healthline
