Cildimiz gün boyu dış etkenlerle karşılaşırken bir yandan da kendi yenilenme döngüsünü sürdürüyor. Bu süreçte zaman zaman karşımıza “püstül” adı verilen, beyaz merkezli ve hafif kabarık sivilceler çıkabiliyor. Görünüşte can sıkıcı olsalar da püstüller aslında vücudun kendini koruma mekanizmasının bir parçası.
İçeriğimizde püstüllerin neden oluştuğunu, daha çok nerelerde görülddüğünü, bu sorunu evde ya da uzman desteğiyle nasıl yönetilebileceğini bulabilirsiniz.
Püstül Nedir?
Püstüller, beyaz ya da sarı renkli irin içeren küçük kabarıklıklardır. Beyaz noktalı sivilcelerden daha büyüktürler ve çoğu zaman çevrelerinde hafif bir kızarıklık bulunur. Dokunulduğunda hassas olabilirler.
Aslında bu irin, vücudun tespit ettiği bakteriye karşı verdiği doğal bir bağışıklık yanıtıdır. Yani püstül, cildinizin “temizliğe giriştiğinin” bir işareti.
Püstüller Neden Oluşur?
Bir püstülün oluşmasının temel sebebi tıkanmış bir gözenektir. Bu tıkanmaya:
- Yağ (sebum) birikimi
- Bakteriler
- Ölü deri hücreleri
- Ter ve kir birikimi
neden olabilir.
Gözenek duvarları bu baskı nedeniyle zayıflamaya başladığında iltihap oluşur ve püstül ortaya çıkar.
Ayrıca:
- Akne ve folikül iltihabı (folikülit)
- Psoriasisin bazı tipleri (bağışıklık sisteminin aşırı aktif olması sonucu cilt hücrelerinin çok hızlı çoğalıp birikmesiyle ortaya çıkan kırmızı, pullu ve kaşıntılı döküntülere neden olan kronik otoimmün bir hastalık).
- Bazı egzama türleri
gibi cilt sorunları da püstül oluşumuna eşlik edebilir.
En Sık Nerelerde Görülür?
Püstüller vücudun pek çok bölgesinde görülebilir. Ancak özellikle:
- Yüz
- Boyun
- Sırt
- Göğüs
- Omuzlar
- Saçlı deri hattı
- Kol altı
- Üst kol
- Pubik bölge
gibi daha çok yağlanan ya da terleyen bölgelerde daha sık rastlanır.
Püstüller Diğer Sivilcelerden Nasıl Ayrılır?
Amerikan Dermatoloji Akademisi’ne göre en yaygın altı sivilce türü bulunuyor:
Siyah noktalar ve beyaz noktalar, püstül, papül, nodül ve kist.
- Siyah noktalar ve beyaz noktalar (komedonal akne adı verilen bir akne türü olarak sınıflandırılır): En küçük ve en yüzeysel tiplerdir.
- Papül & Püstül: Gözenek duvarı kırıldığında oluşur; püstül papülden farklı olarak irin içerir.
- Nodül & Kist: Daha derin, büyük ve çoğu zaman tıbbi tedavi gerektiren türlerdir.
Püstülün temel farkı içindeki irin ve beyaz görünümüdür.
Püstül Tedavisi: Evde Uygulanabilir Basit Adımlar
Küçük püstüller çoğu zaman kendi kendine iyileşir. Ancak hem daha hızlı toparlamak hem de yeni oluşumları engellemek için destekleyici bakım fark yaratabilir.
- Temizlik ve Cilt Hijyeni
Püstülün çevresindeki bölgeyi ılık su ve hassas bir temizleyiciyle günde iki kez nazikçe yıkamak en etkili adımlardan biridir.
Amaç cildi kurutmadan, yağ ve kir birikimini dengelemektir.
- Reçetesiz Ürünlerle Bakım
Aşağıdaki içeriklere sahip ürünler püstüllerin daha hızlı iyileşmesine yardımcı olabilir:
- Salisilik asit: Gözenekleri açar.
- Benzoyl peroksit: Bakteri yükünü azaltır.
- Hafif arındırıcı temizleyiciler: Yağ dengesini düzenler.
- Sıkmamak En Önemlisi
Bir püstülü sıkmak veya patlatmak:
- Enfeksiyonu artırabilir
- Derin izlere neden olabilir
- İyileşme süresini uzatabilir
Bu nedenle cildin kendi döngüsüne izin vermek en sağlıklı yaklaşımdır.
- Profesyonel Yardım
Evde uygulanan yöntemler yeterli olmazsa dermatolog:
- Reçeteli topikal kremler
- Antibakteriyel tedaviler
- Gerekliyse akne tedavi protokolleri
gibi daha güçlü seçenekler sunabilir.
Evde Doğal Destekleyiciler
Doğal içerikleri tercih edenler için bazı seçenekler:
- Kil maskeleri: Cildi sakinleştirir ve fazla yağı çeker.
- Çay ağacı veya biberiye yağı (seyreltilmiş): Antiinflamatuar etki sağlar.
- Aloe vera jel: Cildi yatıştırır ve kızarıklığı azaltabilir.
Püstülleri Önlemek İçin İpuçları
- Cildi günde iki kez nazikçe temizleyin.
- Gözenekleri tıkayan ağır yağlı kremlerden kaçının.
- Terledikten sonra yüz ve vücut temizliği yapın.
- Yağsız nemlendiriciler tercih edin.
- Güneş korumasını ihmal etmeyin.
Kaynak: medicalnewstoday.com
